Organizacja utworzona 1 X 1918 roku z inicjatywy kontradmirała Kazimierza Porębskiego, jako Stowarzyszenie na Polu Rozwoju żeglugi "Bandera Polska", przekształcone następnie w Ligę Żeglugi Polskiej, następnie w Ligę Morską i Rzeczną, zaś w 1930 roku w Ligę Morską i Kolonialną , reaktywowana w 1944 roku w Lublinie jako Liga Morska.W 1953 r. L.M. została rozwiązana (niezgodnie ze statutem) i włączona do Ligi Przyjaciół Żołnierza, która następnie przekształciła się w istniejącą do dziś i zajmującą się m.in. żeglarstwem Ligę Obrony Kraju. Reaktywowana ponownie jako Liga Morska w 1981 r. We wszystkich okresach działalności podstawowym obowiązkiem statutowym L.M. było kształtowanie świadomości morskiej społeczeństwa*. Cel ten realizowano przez prowadzenie działalności propagandowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej i organizowanie bezpośrednich kontaktów społeczeństwa z morzem. Ważną formą oddziaływania L.M. było upowszechnianie żeglarstwa i sportów wodnych. L.M. opowiadała się za budową i rozbudową portu w Gdyni, umacnianiem i rozwojem polskiej floty wojennej i handlowej, nowoczesnym kształceniem kadr dla gospodarki morskiej. Podejmowała także próby przeciwdziałania ekspansywnej polityce Niemiec, czemu służyła m.in. inicjatywa obchodów Dni Morza. Żeglarstwo popularyzowała za pośrednictwem pism "Morze", "Polska na Morzu", "Młodzież Morska" i "Gazetka Ścienna". Reaktywowana w 1981 roku LM deklaruje zamiar kontynuacji najwartościowszych kierunków pracy swej poprzedniczki, poszukując atrakcyjnych form i metod pracy - głównie z młodzieżą. Jest organizatorem licznych obozów i rejsów żeglarskich. Obecni mocną stroną działalności LM są sekcje żeglarskie.

Fakt, że polskie Wybrzeże Bałtyckie - "morskie okno na świat" liczy ponad 500 km, nie ukształtował jeszcze w pełni świadomości społecznej narodu polskiego. Nie zaważył też na edukacji morskiej i wychowaniu dzieci i młodzieży. Stary slogan, że "Polska węglem stoi" przez długi czas przesłaniał trwalsze zainteresowanie się rozwojem portów, stoczni i całej gospodarki morskiej. Nie było długofalowego programu wychowania morskiego, a próby czynione przez ZHP i Polski Związek Żeglarski miały - siłą rzeczy - zasięg ograniczony. Dopiero w 1959 roku na Krajowej Konferencji ZHP w Kołobrzegu opracowano w miarę wspólny program wychowania morskiego młodzieży. Brakowało w nim podstawowego ogniwa - szkoły, zwłaszcza tej w głębi kraju, bowiem szkoły województw nadmorskich skutecznie podejmowały próby włączenia do programu szkolnego elementów morskich i marynistycznych od dawien dawna.
Szansą na wejście z programem morskim do szkół w całej Polsce stała się reaktywowana w roku 1981 L I G A M O R S K A, a mocną podstawą działania - nowa koncepcja polityki morskiej państwa. Od 1 lutego 1984 r. wprowadzono na stałe Ligę Morską do szkół. Każdy uczeń, począwszy od czwartej klasy, może od 15 lat należeć do szkolnych kół i klubów Ligi Morskiej, nad którymi opiekę sprawują nauczyciele - instruktorzy Ligi Morskiej. Obecnie głównie od nauczycieli - entuzjastów marynistyki zależy obecnie czy i w jakim stopniu dzieci i młodzież szkolna połkną "morskiego bakcyla". Z myślą o nauczycielach uruchomiono w roku 1985 w Gdańsku, przy tamtejszym Oddziale Doskonalenia Nauczycieli - pedagogiczne Studium Morskie. Po ukończeniu tego studium - nauczyciel otrzymuje stopień specjalistyczny inspiratora tematyki morskiej w szkole. Ten szeroki front działań przed 15 laty spowodował, że rok szkolny 1985/86 ogłoszono w całej Polsce "Rokiem morskim w oświacie". Od tego roku na stałe Liga Morska zagościła w wielu szkołach byłego woj. skierniewickiego. Od tego roku organizowana jest Młodzieżowa Szkoła Morska, w ramach której organizowane są do dzisiaj obozy OHP na Helu, obozy szkoleniowe "Bursztynowym szlakiem" i "Szlakiem latarni morskich" oraz kursy i szkolenia żeglarskie.
Inną ciekawą formą wychowania morskiego są zaproponowane przez Ligę Morską spotkania z morzem i ludźmi morza. Organizowane są one zwykle w ramach konkursów i świąt, z których najważniejszymi są: konkurs "Młodzież na morzu" (całoroczny), Zimowe Warsztaty Marynistyczne Ligi Morskiej w czasie ferii zimowych, obchody "Święta Ligi Morskiej" w dniu 10 lutego, obchody "Dni Morza" dniach 21 - 30 czerwca i akcja letnia "Wakacje z Neptunem". W ramach tych form kontaktu z ludźmi morza młodzież poznaje sławnych żeglarzy, budowniczych portów i stoczni, oficerów Marynarki Wojennej, literatów, dziennikarzy, zwykłych marynarzy i żołnierzy. W ten sposób tematyka morska dociera do wielu szkół i placówek oświatowo - wychowawczych w głębi kraju. Niewątpliwie największą atrakcją dla młodzieży są rejsy jachtami i na okrętach wojennych Marynarki Wojennej RP. Mimo ograniczonych środków finansowych rejsy te organizowane są po dziś dzień dla wyróżniających się uczniów z całej Polski.
Propagowanie morza jest tematyką wdzięczną i interesującą i może stać się pasją życia nauczycieli - opiekunów Szkolnych Kół Ligi Morskiej. Brakuje jednak właściwego podejścia do tych spraw ze strony administracji oświatowej, która w wyniku ograniczonych środków finansowych ogranicza zajęcia pozalekcyjne w szkołach.
W 2002 roku mija 20 lat od oficjalnego powołania Ligi Morskiej w Żyrardowie. Dużo wcześniej ojcem duchowym całego przedsięwzięcia był kmdr Jerzy Koziarski, żyrardowianin, redaktor naczelny tygodnika Marynarski Wojennej "Bandera". To on organizował w Gdyni pierwsze spotkania młodzieży szkół żyrardowskich z Garnizonem Marynarki Wojennej na Helu, Jednostką Okrętów Podwodnych w Gdyni - Oksywiu i dowództwem Marynarki Wojennej. Wyjazdy były bardzo liczne. Wyjeżdżali uczniowie i nauczyciele. Dla nich organizowano pokazy ratownictwa morskiego, przeloty samolotami na polskim Wybrzeżem Bałtyku, wycieczki do Stoczni Remontowej Marynarki Wojennej i na Westerplatte. Tak było do roku 1980.
Gdy przyszło do rejestracji Okręgu Ligi Morskiej w Żyrardowie okazało się, że nie jest to takie proste. Był rok 1981. Zadawano wprost pytanie: "Po co Liga Morska w woj. skierniewickim?" Fakt, że Zarząd Główny Ligi Morskiej znajdował się w Gdańsku był okolicznością szczególnie podejrzaną.
W tym trudnym okresie najwięcej pomocy organizacyjnej udzielił Lidze Morskiej dh Krzysztof Hanuszkiewicz - ówczesny Komendant Chorągwi Skierniewickiej ZHP pomagając szczególnie w dofinansowaniu wyjazdów do Trójmiasta i przy organizacji szkoleń żeglarskich.
Od 1984 roku Liga Morska usamodzielniła się i związała na stałe z PTTK w Żyrardowie. Od tego czasu w działalności nastąpiła stabilizacja. Do kalendarza imprez i akcji weszły: konkurs marynistyczny "Młodzież na morzu", "Zimowe Warsztaty Marynistyczne" w okresie zimowych ferii szkolnych, obchody "Święta Ligi Morskiej w rocznicę 10 lutego 1920 r.", sejmiki marynistyczne "Zaślubiny z Bałtykiem w Pucku 1920 r." i "Zaślubiny z Bałtykiem w Kołobrzegu 1945 r.", konkurs "Barwy Morza", akcja "Czyste morze", obchody "Dni Morza", akcja "Wakacje z Neptunem", obozy Młodzieżowej Szkoły Morskiej "Szlakiem latarni morskich" i "Bursztynowym szlakiem" i rejsy promowe: "Karnawał na Bałtyku", "Walentynki na Bałtyku", "Śmigus Dyngus na Bałtyku", "Andrzejki na Bałtyku" i "Sylwester na Bałtyku" organizowane wspólnie z Unity Line i Stena Line. I tak jest do dnia dzisiejszego.
Ostatni rok w działalności Ligi Morskiej i Rzecznej, bo tak się nazywa Liga Morska od 1999 roku, też można uznać za udany. Na szczeblu centralnym w roku 2002 było wiele inicjatyw i akcji, m.in.

• Organizacja obchodów 82 rocznicy "Zaślubin z Bałtykiem w Pucku 1920 r." w dniu 10 lutego 2002 r.,
• Organizacja obchodów 57 rocznicy "Zaślubin z Bałtykiem w Kołobrzegu 1945 r." w dniu 18 marca 2002 r.,
• Współudział w organizacji Centralnych Obchodów Dni Morza w Gdańsku w dniach 21-30 czerwca 2002 r.,
• Organizacja Centralnych Flisów Wisłą, Odrą, Notecią i Wartą z okazji Dni Morza z udziałem 150 jednostek pływających i 350 flisaków polskich oraz 15 jednostek niemieckich i 3 jednostek rosyjskich,
• Organizacja Zlotu Jungów w Nakle n/ Notecią z regatami o puchar kmdra Aleksandra Murawiewa (21 zespołów i 150 uczestników),
• Organizacja kolejnej edycji Olimpiady Nautologicznej wspólnie z Polskim Towarzystwem Nautologicznym,
• Organizacja rejsów szkoleniowych na ORP "ISKRA" (czerwiec i wrzesień br.) dla 144 uczniów
• Inicjatywa w zakresie integracji środowisk nadwiślańskich i nadnoteckich i czynny udział prezesa ZG LMiR Bronisława Komorowskiego w podpisaniu statutów "Związku miast i gmin nadwiślańskich" i "Związku miast i gmin nadnoteckich",
• Podpisanie w Toruniu przez prezesa Bronisława Komorowskiego porozumienia w sprawie "Programu dla Wisły",
• Organizacja pod banderą LMiR patriotycznego rejsu śródlądowego z Gdańska do Wilna (Gdańsk - Kaliningrad - Kowno - Wilno) zakończonego spotkaniem z Polonią w Wilnie,
• Wystąpienie z inicjatywą uznania Roku 2002 Rokiem inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego i nazwania Mostu Siekierkowskiego imieniem inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego.

W większości tych akcji uczestniczyli członkowie Ligi Morskiej i Rzecznej z Żyrardowa.
Liga Morska i Rzeczna w Żyrardowie koordynująca pracę Okręgu Zachodniomazowieckiego Ligi Morskiej i Rzecznej (dawne województwa: stołeczne warszawskie, skierniewickie, radomskie i płockie) też ma powody do zadowolenia. XVII edycji konkursu "Młodzież na morzu" uczestniczyło 397 uczniów z 28 placówek oświatowo - wychowawczych Zachodniego Mazowsza. Laureaci w nagrodę wyjechali na rejs promowy do Skandynawii w dniach 7 - 10 listopada 2002 r. W okresie czerwiec - sierpień br. w 40 turnusach obozów wędrownych "Szlakiem latarni morskich" i "Bursztynowym szlakiem" wzięło udział 769 uczniów. Na obchody "Dni Morza" w dniach 21 - 30 czerwca br. wyjechało do Trójmiasta 240 uczniów. Ponadto zorganizowano 11 wycieczek autokarowych do Trójmiasta, Szczecina i Kołobrzegu (380 uczniów), 7 spływów kajakowych (56 uczniów) i 5 rejsów promowych do Skandynawii (168 uczniów). Młodzież ligomorska brała ponadto udział w szkoleniach nurkowania swobodnego w ośrodkach Marynarki Wojennej RP. Udana była akcja "Czyste morze' 2002". W czterech turnusach akcji wzięło udział 326 uczniów uprzątając przez cztery tygodnie czerwca br. tereny wokół Sobieszewa, Pucka, Helu i Trójmiasta. Większość z nich uczestniczyła później w okresie 15 - 24 września br. w ogólnoeuropejskiej akcji "Coastwatch of Baltic" dotyczącej młodzieży państwa Basenu Morza Bałtyckiego. Dużą pomoc w działalności Ligi Morskiej i Rzecznej w Żyrardowie zapewniali i zapewniają nadal: Dowództwo Marynarki Wojennej RP i Ministerstwo Obrony Narodowej (rejsy centralne po Bałtyku okrętami Marynarki Wojennej), Ministerstwo Infrastruktury (nagrody w konkursach, sponsorowanie rejsów promowych i wyjazdów autokarowych), Ministerstwo Środowiska (nagrody w konkursach, dofinansowanie akcji ekologicznych), Regionalny Zarząd Dróg Wodnych w Warszawie i ostatnio Departament Turystyki Ministerstwa Gospodarki (dofinansowanie szkoleń w ramach Młodzieżowej Szkoły Morskiej). Największym "mecenasem" i przyjacielem młodzieży "ligomorskiej" z Żyrardowa jest jednak sam prezes ZG LMiR Bronisław Komorowski. To w wyniku jego bezpośrednich działań najpierw jako wiceministra MON, później przewodniczącego sejmowej Komisji Obrony Narodowej i ostatnio Ministra Obrony Narodowej do Żyrardowa przyjeżdżały wojskowe autokary i wiozły młodzież wraz z nauczycielami do Trójmiasta. W roku 2003 odbędzie się kolejny XVII Zjazd Krajowy Ligi Morskiej i Rzecznej. Zjazd odbędzie się w dniach 21-23 marca lub 28-30 marca 2003 r. Delegatów na Zjazd przyjmie pod swój dach Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni - Oksywiu. Paradoksem kampanii przedzjazdowej LMiR w Polsce jest to, że najwięcej delegatów na Zjazd wybierać będą regiony centralne, a nie jak zwykło by myśleć regiony nadmorskie. Przewodzi im, z liczbą 6 delegatów, Okręg Zachodniomazowiecki z siedzibą w Żyrardowie. Mandaty delegatów na Zjazd Ligi Morskiej i Rzecznej z Okręgu Zachodniomazowieckiego otrzymali:

Jolanta Czapiga - opiekun SK LMR SP 7 w Żyrardowie,
Grażyna Haude - opiekun SK LMR SOSW w Żyrardowie,
Jerzy Koziarski - Członek Honorowy LMR
Jerzy Kwaczyński - prezes Zarządu Okręgu,
Zbigniew Matysiak z Oddziału LMR w Płocku,
Magdalena Bienkowska z Oddziału LMR w Radomiu oraz jako rezerwowi:
Katarzyna Knapska i Dariusz Knapski z Oddziału LMR w Żyrardowie.

Delegatom na Zjazd życzymy owocnych obrad
opracował: Jerzy Kwaczyński